Zespół Szkół i Placówek nr 1 w Bydgoszczy

im. I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki

Logopeda



Mowa odgrywa ważną rolę w kontaktach człowieka z ludźmi. Jej prawidłowy rozwój wpływa na kształtowanie się osobowości i poznawanie otaczającego świata.  Warto przy tym zaznaczyć, że dzieci z wadami wymowy są często narażone na szereg problemów, związanych nawet z odrzuceniem z grupy rówieśniczej.

Przyczyną wielu wad wymowy jest wadliwe funkcjonowanie aparatu mownego, na przykład: nieprawidłowe oddychanie, trudności z wydobywaniem głosu, mała sprawność ruchowa narządów artykulacyjnych, zwłaszcza języka i warg, zaburzony słuch fonetyczny i fonemowy. Wśród przyczyn wyróżniamy także nieprawidłowy wzór do naśladowania w domu, w tym: wady wymowy rodziców i opiekunów, naleciałości gwarowe.


Jak możemy wspierać rozwój mowy dziecka?

  • Naturalny trening  języka, warg, podniebienia (karmienie piersią, picie z kubka, jedzenie łyżeczką, spożywanie twardych pokarmów, wczesne zrezygnowanie ze smoczka i butelek)
  • Zadbanie o prawidłowe oddychanie (przez nos)
  • Kontrola zgryzu dziecka (konsultacja z ortodontą)
  • Rozwijanie słuchu dziecka
  • Rozwijanie słownictwa dziecka (czytanie bajek, wierszy
  • Czytajmy bajki, wiersze, uczmy rymowanek, a przede wszystkim dużo z nim rozmawiajmy!
  • Rozmawianie (w tym: wyjaśnienie znaczenia czynności i zdarzeń, używanie języka rozwiniętego i języka zmysłów, rozwijanie naturalnej skłonności do mówienia).

 
Kim jest logopeda?
Logopeda zajmuje się kształtowaniem mowy. Prowadzi profilaktykę logopedyczną, czyli zapobiega powstawaniu wad wymowy oraz terapię logopedyczną, mającą na celu usunięcie istniejących wad wymowy. Do zadań logopedy należy:

  • przeprowadzenie badań wstępnych, w celu ustalenia stanu mowy uczniów;
  • diagnozowanie logopedyczne oraz – odpowiednio do jego wyników – organizowanie pomocy logopedycznej;
  • prowadzenie terapii logopedycznej indywidualnej i w grupach;
  • podejmowanie działań profilaktycznych zapobiegających powstawaniu zaburzeń komunikacji językowej, w tym współpraca z najbliższym środowiskiem ucznia;
  • wspieranie działań wychowawczych i profilaktycznych nauczycieli, wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki.


Kiedy należy udać się z dzieckiem do logopedy?

  • Dziecko nieprawidłowo oddycha, ma ciągle otwartą buzię, mówi przez nos, często choruje.
  • Dziecko ma trudności z gryzieniem, żuciem  i odgryzaniem pokarmów.
  • Pojawiają się wątpliwości, czy dziecko dobrze słyszy.
  • Podczas artykulacji głosek ś, ź, ć, dź, s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, t, d, n, dziecko wsuwa język między zęby.
  • Dziecko zniekształca głoski, zastępuje je innymi, mowa jest niewyraźna.
  • Utrzymuje się rozwojowa niepłynność mówienia, dziecko często zacina się, powtarza sylaby.


Jak przebiega terapia logopedyczna?
Zlikwidowanie wady wymowy u dzieci nie następuje podczas jednego spotkania z logopedą. Najczęściej terapia trwa kilka lub kilkanaście miesięcy, a może trwać nawet kilka lat.
O skuteczności terapii logopedycznej decyduje systematyczność uczęszczania na zajęcia, kontynuacja pracy w domu tzn. ćwiczenie tego, co polecił logopeda.


Książki poruszające problematykę wad wymowy i zaburzeń mowy (propozycja dla rodziców):

  • Demel Genowefa, 1979, Wady wymowy, PZL, Warszawa.
  • Gałkowski Tadeusz, Jastrzębowska Grażyna (redakcja), Logopedia tom 1  i 2. Podręcznik Akademicki.
  • Kaczmarek Leon, 1970, Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin.
  • Kamińska Dorota, Wspomaganie płynności mowy dziecka – profilaktyka, diagnoza i terapia jąkania wczesnodziecięcego.
  • Lowe Armin, 1981, Mamo naucz mnie rozumieć, PZWL, Warszawa.
  • Lowe Armin, 1983, Rozwijanie słuchu w zabawie, PZWL, Warszawa.
  • Sawa Barbara, 1990, Zaburzenia mowy u dzieci, WSiP, Warzsawa.
  • Skorek Ewa, 2003, Reranie. Profilaktyka, diagnoza, korekcja. Oficyna wydawnicza „Impuls”, Kraków.
  • Stecko Elżbieta, 2002, Zaburzenia mowy u dzieci – wczesne rozpoznawanie logopedyczne, wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  • Styczek Irena, 1979, Logopedia, PWN, Warszawa.
  • Styczek Irena, 1982, Badanie i kształtowanie słuchu fonematycznego, WSiP, Warszawa.
  • Szumska Jadwiga, 1982, Zaburzenia mowy u dzieci, państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa.